Ontstaan en evolutie van de brandbestrijding in Tessenderlo

Voorpost Tessenderlo (grote weergave)

De voorpost Tessenderlo welke pas in 1987 bij H-Z aansloot, 4 jaar na haar oprichting door de BRW Leopoldsburg, heeft al die jaren een continue ontwikkeling meegemaakt, waarvan de laatste uitbreiding een natuurlijk gevolg is.

Een korte geschiedschrijving en een toelichting van de betekenis van deze brandweerpost voor zijn omgeving, is hier dan ook op zijn plaats was. 

Voor het neerschrijven van de geschiedenis van de brandweer in Tess. wens ik alvast Jos Van Thienen te bedanken uit wiens boek”Tess. vroeger en nu” ik hier citeer.
Totaal onverwachts bleek namelijk deze voorpost een voorgeschiedenis te hebben die terug gaat tot 1882.

In 1882 werd namelijk door de gemeente Tessenderlo al een vrijwilligerskorps opgericht. In zijn jaarverslagen maakte het gemeentebestuur bijna altijd meldingen van bosbranden en branden van woningen, schuren of bakhuizen. De meeste gebouwen waren van hout en leem en dus heel kwetsbaar. 

In 1887 pakte de gemeente uit met de eerste preventieve maatregelen, waarmee het vooral de dorpskom op het oog had. Nieuwe hout-, stro- of hooimijten moesten voortaan 15 m van de gebouwen verwijderd zijn.

Het bestaan van een plaatselijke interventiedienst was beslist geen overbodige luxe. Maar of die met zijn beperkte uitrusting altijd doeltreffend functioneerde is een andere vraag. Het onderhoud liet 40 jaar later al zeker de wensen over, toen op een zondagmorgen de brandklok, in die tijd het normale alarmmiddel, begon te luiden en de mensen uit de kerk riep. Aan het dak van het gemeentehuis was een smeulend vuur ontstaan, welke onder het oog van veel kijklustigen, door slecht blusgetuig maar moeilijk onder controle te krijgen was.

Door het KB van 15 maart 1935 opende de nationale overheid de weg voor een georganiseerde aanpak van de brandbestrijding op plaatselijk en regionaal vlak. De gemeenten werden nu verplicht om zelf een goed uitgerust brandweerkorps op te richten of een overeenkomst af te sluiten met een andere gemeente.
Ondanks alle goede bedoelingen bleef de uitrusting ontoereikend. Eind 1943 telde het korps 15 leden en moest het zich bedienen met weinig meer dan een aftandse handpomp, 6 bijltjes, 100 m slangen en 12 zeildoekemmers. Erger was nog dat de gemeente niet beschikte over degelijke putten waaraan ze de pomp in noodgevallen konden aansluiten.

Een stap in de goede richting was alvast de beslissing om een blusapparaat  van het type ‘super Sicli 100’ te huren voor het doven van kleine branden. Bij ernstiger gevallen zou de hulp worden ingeroepen van de gewestelijke groep Beringen, waar de Looise brandweer bij aangesloten was.

In 1945 verkreeg het korps dan een motorspuit, maar op de meeste plaatsen bleef men afhankelijk van waterputten bij gebrek aan waterleidingen. 

In 1952 werd de gemeente Beringen als centrum van de gewestelijke groep afgeschaft, omdat ze niet over een voldoende uitgerust brandweerkorps beschikte.

Tess. sloot zich dan aan bij de gewestelijke verdedigingsgroep Leopoldsburg, en betaalde hiervoor een jaarlijkse bijdrage van 5 fr per inwoner. De gemeentelijke overheid vond het nu niet nodig om het effectief van het eigen korps op 10 te houden en bracht het terug op 4.

Als in 1958 Leopoldsburg als groepscentrum wordt opgeheven, gaat Tessenderlo terug over naar Diest.

Het feit dat Diest de jaarlijkse bijdrage wilde opvoeren tot 10 fr. Per inwoner, was echter niet naar de zin van de Looise gemeenteraadsleden. In 1960 ging Looi daarom opnieuw scheep met Leopoldsburg , tegen het oude tarief.

Als in 1968 een algemene reorganisatie van de brandweerdiensten  in de provincie Limburg plaatsvindt, wordt Tess. echter opnieuw ingedeeld bij de gewestelijke groep Diest.

Als op 1 januari 1972 de gewestelijke groep Leopoldsburg terug een feit wordt, kan Tessenderlo terug dromen van Leopoldsburg.

Tessenderlo zal echter nog 5 jaar moeten wachten, tot in 1977 er een grote herverdeling van de brandweergewesten komt als gevolg van de fusies van de gemeenten.

Op 1 januari 1977 valt Tessenderlo terug onder de hoede van de brandweergroep Leopoldsburg. Eerder had de Looise overheid al met deze gemeente onderhandelingen aangeknoopt, met het oog op een vooruitgeschoven brandweerpost in Tessenderlo.

Tessenderlo moet echter nog 5 jaar wachten voor zijn voorpost boven de doopvont gehouden wordt. Op 14 september 1982 is de kogel door de kerk als de gouverneur de ontwerpovereenkomst tussen de gemeenten Leopoldsburg en Tessenderlo goed keurt. Uiteindelijk zal hij in 83 effectief in dienst gaan en sindsdien blijven groeien mede dankzij de niet onbelangrijke financiële steun van het gemeentebestuur in het voertuigenpark en de huisvesting.

Het huwelijk met Leopoldsburg zal echter slechts 10 jaren duren. De echtscheiding is een feit op 1 januari 1987 wanneer de gouverneur Tessenderlo overhevelt naar het gewestelijk Z-groepscentrum H-Z en daardoor de huidige grenzen vastlegt.

Om de krachten te bundelen werd ook een deel van de industriezones van Ham en Beringen welke grenzen aan Tessenderlo, onder de rechtstreekse bescherming van Heusden-Zolder en haar voorpost Tessenderlo geplaatst.

De voorpost wordt ondermeer dan ook uitgespeeld 

  • Op de 8 hogedrempel-SEVESO bedrijven van de industriezone Tess-Ber-Ham.
  • Het Albertkanaal en de E314 die er passeren.
  • En in het kader van de SAH in delen van Ham, Beringen, Diest, Laakdal en Meerhout.

Omgekeerd zal BRW Diest opnieuw Tessenderlo bijspringen in het kader van de SAH in een deel van Tessenderlo en mag de voorpost rekenen op de bijstand van alle omliggende korpsen waar nodig.

Gelet op zijn betekenis voor de omgeving, is het dan ook niet te verwonderen dat de voorpost steeds is blijven groeien.

De aanvraag van de FOD-Volksgezondheid om ook een 100-ziekenwagen te bemannen om de gemiddelde interventietijd van 15 minuten in de sector te beperken, leidde uiteindelijk tot de laatste uitbreiding.

In samenspraak met H-Z werd besloten om de toekomstige kwaliteitsnormen van de FOD Volksgezondheid van in het begin na te streven. De ambulance zal dan ook continu bemand worden met ambulanciers en verpleegkundigen welke zich op de voorpost zelf bevinden. Er was dan ook niet alleen nood aan een uitbreiding van de voertuigstandplaats, maar ook aan nachtverblijven, een polyvalente ruimte, bureelruimten en extra sanitair. Dit laatste omdat verwacht mag worden dat vrouwen toch vroeg of laat ook hun intrede zullen doen in dit mannenbastion.

De groei van deze voorpost was nooit mogelijk geweest zonder de niet onbelangrijke financiële steun van de gemeente Tessenderlo in het voertuigenpark en de huisvesting. Ze begon nog ten tijde van Leopoldsburg met de aankoop van de eerste zware autopomp voor de voorpost en vindt vandaag zijn laatste inbreng met de laatste uitbreiding.

Als de  brandweergeschiedenis van Tessenderlo ons iets duidelijk maakt, dan is het wel dat de gemeente Tessenderlo, steeds gewaakt heeft over de veiligheid op haar grondgebied.

Dat het een gemeente is die constructief en daadkrachtig meewerkt aan een kwalitatieve dienstverlening.

Het is op dit punt dat H-Z en Tessenderlo de laatste jaren elkaar getroffen hebben en ook een mooie tandem zijn gaan vormen. 

Praktisch

Brandweer hulpverleningszone Zuid-West Limburg

Koerselsebaan 59
3550 Heusden-Zolder

Dringende oproepen: 112
http://www.zuidwestlimburg.be


tel. 011 24 88 88
e-mail
Openingstijden

Meer info